Útkoma þjóðfundarins sýnir að allir vilja lýðræði. En hvað er lýðræði? Samkvæmt okkar reynslu í flestum tilfellum er það þegar meirihlutinn ræður. 1% -já aðeins einn af hundrað (manns) geta ráðið úrslitum. Þegar taka þarf ákvörðun, þá nægir að 51% og hin 49% verða að sætta sig á að verða undir. Er það lýðræði þegar 51 af hundrað ráða ferðinni algjörlega en 49 verða að sætta sig við ákvörðun meirihlutans? Það finnst mér varla. Þannig er lýðræðið sem við höfum mátt búa við frá stofnun lýðveldisins og jafnvel lengur.
“51% lýðræðið” hér á landi hefur skapað úlfúð og átök liðna áratugi, ekki síst í stjórnmálum. Meirihlutinn, oft naumur, knýr fram vilja sinn en hinn helmingurinn (49% eða minna) er óánægður og verður að sætt sig við að hinir ráði nánast öllu. Það væri miklu sanngjarnara að hóparnir tveir settust niður með fullri virðingu hvor fyrir öðrum og ræddust við með jákvæðu hugarfari til að komast að ásættanlegri niðurstöðu. Auðvitað á meirihlutinn að ráða þegar upp er staðið, en til að komast hjá því að eyða kröftum og tíma í þras og átök er miklu betra að sem flestir geti sæst á niðurstöðuna hver sem hún verður.
Kristinn maður, sem tekur trú sína alvarlega, hlustar á aðra og reynir að koma til móts við þá sé þess nokkur kostur. Þannig ættum við að hafa það. Í stjórnmálum gæti þetta þýtt að takmarkalaus einkavæðing kæmi ekki til greina og heldur ekki takmarkalaus ríkisbúskapur, heldur að við hefðum sem fjölbreyttasta stefnu í þessum málum. Þeir sem vilja einkavæða, fá það að vissu marki, en eins með ríkisreksturinn, en ekki eins og gerðist hér fyrir hrunið að einkavæðingin var knúin í gegn. Slíkt er ekki lýðræði heldur gerræði. Það ættum við að forðast.
Lýðræði er þegar fólkið ræður og vegna þess að ekki vilja allir gera það sama, þarf að ræðast við og gera málamiðlanir til að sem flestir geti orðið ánægðir. Vonandi fara stjórnmálamennirnir okkar að haga sér á þennan hátt í stað þess að reyna knýja vilja sinn fram með meirihlutavaldi og kúga aðra. Það er ávísun á óeiningu með þjóðinni, flokkadrætti og átök. Við höfum fengið nóg af slíku. Stjórnmálamenn, sýnið ábyrgð, hlustið á aðra og verið sanngjarnir.
