Á uppvaxtarárum mínum og meðan ég var ungur maður, var litið á samkynhneigt fólk sem kynvillinga, fólk með óeðlilegar kynhvatir. Kynvilltir karlmenn voru kallaðir “sódó”og þeir oft hafðir að háði og spotti meðal almennings. Af þessum sökum hefur þessum mönnum vafalaust oft liðið illa. Þeir sem eru afbrigðilegir á einhvern hátt lenda oft á milli tannanna á almenningi og verða að þola mannfyrirlitningu og hroka fjöldans. Slík fyrirlitning er óafsakanleg. Enginn maður hefur rétt til að fyrirlíta annan, því að öll erum við sköpun Guðs. Og öll höfum við syndgað og skortir Guðs dýrð, eins og segir í Biblíunni, og að því leyti erum við öll í sömu stöðu gagnvart Guði. Annað mál er að hafa andúð á hegðun einhvers, sé hún röng, en við eigum að virða manneskjuna, þó við séum ósammála henni.
Ástæður andúðar
En hvers vegna var viðhorf almennings á þessum árum andsnúið samkynhneigð? Það var fyrst og fremst vegna þess að þjóðfélagið var mótað af biblíulegum, kristnum siðferðisviðhorfum. Voru þau þá vond? Lítum nánar á málið: Lögmál Gyðinga bannaði einfaldlega kynlíf samkynhneigðra að viðlagðri dauðarefsingu. Fornkirkjan beitti ekki dauðarefsingum, en kynlíf samkynhneigðra var álitið gróf synd og viðurstyggð. Ástæður þessara viðhorfa voru fyrst og fremst þær að slíkt framferði var í andstöðu við upphaflega skikkan skaparans, sem var sú, að “maður yfirgefur föður sinn og móður sína og býr við eiginkonu sína, svo að þau verði eitt hold” (Gen.2:24).
En það voru ekki aðeins kristnir menn og Gyðingar sem andmæltu kynlífi tveggja af sama kyni, það gerðu líka Rómverjar. Þegar á þriðju öld f. Kr. refsuðu þeir harðlega fyrir slíkt athæfi. Sennilega hefur ástæðan fremur verið hernaðarleg -til að halda uppi aga í hernum- en siðferðileg. Grikkir voru hins vegar frjálslyndir í meira lagi varðandi kynlíf samkynhneigðra og viðurkenndu það. Gyðingar kölluðu samkynhneigð “grísku syndina” og óttuðust að hún myndi spilla æskulýð þeirra.
Það er staðreynd, að innan kristinnar kirkju var frá upphafi litið á kynlíf samkynhneigðra sem rangt athæfi. Þessu verður ekki á móti mælt. Tilraunir til að breyta kirkjusögunni eða túlka Heilagar ritningar í þeim tilgangi að sýna fram á hið gagnstæða, ganga hreinlega ekki upp.
Með þennan bakgrunn í huga skiljum við hvers vegna afstaða almennings allt fram á síðustu ár var andsnúin og of, því miður, fjandsamleg samkynhneigðum. En þó kristin kirkja gagnrýni kynlíf einstaklinga af sama kyni og telji það rangt, hefur fólk ekki rétt til að fyrirlíta samkynhneigða, draga dár að þeim og fordæma þá. Það er alrangt. Þess í stað ættum við að fyllast samúð og löngun til að hvetja þá til þess sem gott er, leiðbeina þeim og hjálpa.
Eitt er hneigð, en framkvæmd annað
Á þessu tvennu verðum við að gera skýran greinarmun. Öll höfum við hneigðir til þess sem rangt er. Við getum kallað það mannlegan veikleika. Biblían rekur slíkt til hins upphaflega falls mannsins, þegar hann óhlýðnaðist Guði. Afleiðingarnar urðu margvíslegar og mjög alvarlegar. Þær spilltu í mörgu hæfileikum mannsins til að lifa eins og Guð hafði frá upphafi ætlað honum. Ein þessara afleiðinga er samkynhneigð. Hún er röskun á upphaflegum og eðlilegum kynhvötum mannsins.
En þó einhver hafi hvatir til sama kyns, álíti sig hafa þær frá bernsku og geti ekki að gert, þá er ekki þar með sagt að viðkomandi þurfi að syndga þess vegna. Eitt er að hafa tilhneigingu til þess sem rangt er og annað að lifa eftir henni. Samkynhneigð er í sjálfu sér ekki synd, en að gæla í huganum við saurugar hugsanir í tengslum við þá hneigð eða leggjast með manneskju sama kyns og maður sjálfur, það er synd. Höldum þessu tvennu aðgreindu. Sama má segja um alkóhólistann. Það að hann er alkóhólisti er ekki synd, en hann syndgar ef hann fer að drekka frá sér ráð og rænu. Samkynhneigð og skikkan skaparans
Samkynhneigð er andstæð skikkan skaparans frá upphafi og samrýmist ekki biblíulegum mannskilningi. Grundvallaratriði í Guðs orði er, að maðurinn á fyrst og fremst að elska Guð og elska náungann. Það að elska Guð þýðir að fara eftir boðum hans, heiðra hann og hlýða honum. Að elska Guð er ekki að horfa upp í loftið með heimspekilegum svip, hugsa hlýtt til Guðs og gera svo það sem mann lystir. Það að elska náungann er að líta á alla menn sem sköpun Guðs og virða þá sem slíka og gera þeim gott eins og kostur er.
Það að tveir karlar eða tvær konur lifi saman og búi saman eins og hjón, gerir að engu sköpunarskipan Guðs og það boð Guðs til hjóna að vera frjósöm og eignast börn. Það raskar því formi sem Guð setti fjölskyldunni í upphafi. Guðfræðingar tala gjarnan um sköpunarguðfræði, og leggja þá áherslu á Guð sem skapara. Guð er þá höfundur alls, hann hefur velþóknun á sköpun sinni, blessar hana og viðheldur henni. Guð hefur sett náttúrunni (sköpuninni) lögmál og hann hefur einnig sett fasta skipan á ýmislegt í mannlífinu, þar með talið hjónaband karls og konu. Hjónabandið er eitt af sköpunarformum Guðs sem ávallt mun standa meðan mennirnir verða til. Fjölkvæni var ekki að vilja Guðs og heldur ekki sambúð tveggja einstaklinga af sama kyni. Þar eru orð Gamla testamentisins skýr: “Eigi skalt þú leggjast með karlmanni sem kona væri. Það er viðurstyggð.” og: “Leggist maður með karlmanni sem kona væri, þá fremja báðir viðurstyggð. Þeir skulu líflátnir verða, blóðsök hvílir á þeim.” (Levitikus 18:22 og 20:13). Gamla testamentið var Biblía Jesú og frumkirkjunnar. Jesús tók þessi orð gild, þó ekki ákvæðið um líflátsdóm. Jesús aðhylltist ekki slíkar refsingar og frumkirkjan felldi þær niður. Hver og einn kristinn maður var hins vegar ábyrgur fyrir dómstóli Guðs á efsta degi. Spurningin um kærleikann
Maður heyrir stundum fólk segja sem svo: “Ef við elskum hvert annað, þá er allt í lagi að sofa hjá og lifa kynlífi, þó við séum ekki gift. Við gerum það í kærleika og þess vegna er það ekki synd, við ætlum líka að gifta okkur seinna. Er Guð ekki kærleikur og boðaði Jesús ekki að við ættum að elska hvert annað?” Þetta er grófur útúrsnúningur og alls ekki í samræmi við kenningu Jesú um ást og kærleika karls og konu. Það er engum blöðum um það að fletta að kynlíf utan hjónabands var álitið rangt í Ísrael og í samræmi við það voru reglur um samskipti karls og konu, tilhugalíf, trúlofun og hjúskap. Jesús hafði sömu skoðanir og eins var um postula hans. Þeir sem vilja halda öðru fram hafa einfaldlega ekki “lesið heima”. Það var talið rangt ef ógift fólk í Ísrael lifði kynlífi, og það breytti engu þótt viðkomandi elskuðu hvort annað. Kynlífið átti aðeins heima innan hjónabandsins. Þar var hið rétta skjól fyrir ástir karls og konu og þar átti ungviðið að vaxa úr grasi.
Kærleikur er ekki eingöngu sæt tilfinning í hjartanu. Kærleikur er miklu fremur það að gera rétt, mæta þörfum annarra og gera þeim gott. Tilfinningar koma og fara, en sá sem er knúinn af kærleika spyr ekki hvað honum sjálfum þykir best, heldur hvernig hann geti mætt þörfum þess sem hann er skuldbundinn, ber ábyrgð á og elskar. Í nútímanum virðast margir halda, að það að elska sé nánast eingöngu það að njóta, og þegar maður hafi ekki lengur nautn af sambandinu, þá sé um að gera að skipta um maka eða rekkjunaut. Þetta er eigingirni. Kærleikurinn er hins vegar trúfastur og tilbúinn að fórna.
Já, en eigum við ekki að vera umburðarlynd?
Muninn á réttu og röngu í siðferðilegum grundvallaratriðum finnum við í Orði Guðs. Sannleikurinn er ekki afstæður. Það er ekki undir okkar hentugleikum og löngunum komið hvað er rétt og hvað rangt. Hugsaðu þér ringulreiðina sem yrði ef við værum alltaf að breyta siðferðisgildunum. Það væri rangt að ljúga í dag, en afsakanlegt á morgun; framhjáhald væri mér leyfilegt, en ekki manninum í næsta húsi. Hvílíkt rugl! Slíkt myndi leiða til upplausnar og kannski er það einmitt það sem við erum að upplifa um þessar mundir. Hugleiðum það.
. Dæmið ekki
“Já, en,” segir kannski einhver, “með þessum orðum ertu að dæma samkynhneigða. Sagði Jesús ekki að við ættum ekki að dæma?” Þegar Jesús sagði “Dæmið ekki , svo að þér verðið ekki dæmdir”, átti hann við að engum manni er leyfilegt að fordæma annan, þ.e. útskúfa. Það “að dæma” hér þýðir ekki að við megum ekki láta í ljós andúð á framferði annarra, ef það brýtur í bága við siðferðisvitund okkar og Guðs orð. Ef svo væri mættum við aldrei tjá skoðun okkar í slíkum málum!
Það að ósanngjarnt, að halda því fram að sá sem andmælir kynlífi samkynhneigðara, sé þar með að dæma viðkomandi. Móðir sem kennir barni sínu að rangt sé að segja ósatt, áminnir það ef hún verður vör við að barnið venur sig á ósannindi. Er hún þar með að dæma barnið? Vitaskuld ekki. Hún er að vara það við athæfi sem verður því og öðrum til tjóns.
Manstu eftir sögunni í upphafi 8. kafla Jóhannesarguðspjalls, um hórseku konuna sem Jesús bjargaði frá dauðadómi. Hann segir ekki við hana í lokin: “Farðu nú heim. Láttu þessa vondu karla ekki hræða þig framar. Það er allt í lagi með þig. Haltu bara áfram að lifa eins og þú hefur gert.” Nei, hann sagði: “Ég sakfelli þig ekki. Far þú. Syndga ekki framar.” Konan iðraðist eflaust lífernis síns og þess vegna mætti Jesús henni af miskunnsemi. Hann ásakaði hana ekki, heldur fyrirgaf henni. En síðustu orð hans til hennar voru hvatningin “syndga ekki framar”, eða með öðrum orðum: “snúðu hér eftir baki við lauslætinu sem þú hefur vanið þig á”. Þannig er kærleikur Jesú: Hann miskunnar syndaranum, fyrirgefur honum, en hvetur hann jafnframt til að taka sinnaskiptum, láta af syndinni og lifa framvegis betra lífi. Þeir hins vegar sem neituðu að kannast við syndir sínar og hertu hjarta sitt, eins og t.d. margir faríseanna, fengu harðan dóm hjá Jesú.
Jesús talar hvergi sérstaklega um samkynhneigð í guðspjöllunum. Þegar hann fjallar um kynlíf eða kynhneigð talar hann fyrst og fremst um slíkt út frá sjónarhóli hjónabandsins. Það er skiljanlegt í ljósi þess að kynlíf tveggja aðila af sama kyni var stranglega bannað í lögmáli gyðinga. Þeir sem það gerðu voru líflátnir. Það hefur því augljóslega ekki borið mikið á samkynhneigðum í Ísrael á tímum Jesú. Vandamálið var því ekki “uppi á borðinu” á þeim tíma eins og það varð síðar þegar kristin kirkja fór að breiðast út í hinu heiðna rómaveldi.
Jesús talar sterk orð gegn ótrúmennsku og kærleiksleysi í hjónabandinu. Hann varar alvarlega við losta og girnd og líkir slíku við hórdóm. Hann segir jafnvel, að sá sem horfi á konu með girndarhug, hafi þegar drýgt hór með henni í hjarta sínu. Það þýðir að sá karlmaður sem gælir við þá hugsun að njóta samræðis við konu sem hann á ekki, fremur í reynd hjúskaparbrot, þ.e. hann lifir kynlífi í huga sínum með konu sem hann er ekki giftur. Það er siðferðisbrot að mati Jesú. Gagnkynhneigðir karlmenn ættu af þessum orðum að skilja að það eru ekki aðeins samkynhneigðir sem geta brotið af sér kynferðislega, þar erum við allir, já öll, á sama báti. En synd er synd og hún verður ekki afsökuð. Hana er hins vegar hægt að fá fyrirgefna, ef til kemur sönn iðrun. Og “systir” sannrar iðrunar er svo bætt og betra líferni, sbr. orð Jesú: “Far þú og syndga ekki framar”.
Hvað segir frumkirkjan um samkynhneigð?
Þegar við ræðum þessa hlið málsins er vitaskuld rétt að spyrja hvað þær kristnu heimildir segja um málið sem elstar eru. Þær hljóta að gefa okkur besta mynd af skoðunum Jesú og postula hans. En þú spyrð kannski: Af hverju leggur þú svona mikla áherslu á frumkristnar heimildir, frekar en þróun siðfræðinnar og skoðanir þekktra guðfræðinga? Vegna þess, einfaldlega, að Nýja testamentið er elsta og besta heimildin sem við höfum. Við uppsprettuna er lækurinn tærastur. Kristin kirkja álítur bækur N.t. bindandi fyrir trú og breytni. Allt annað efni er þrepi neðar. Nýja testamentið er því besta viðmiðunin sem við höfum hér sem í öðrum málum er varða kristna trú og kristna breytni (siðferði). Kynlíf samkynhneigðra er ekki til umræðu í guðspjöllunum. Ástæðan er einfaldlega sú að slíkt var bannað í Ísrael eins og fyrr sagði og það er einmitt í Ísrael sem atburðir guðspjallanna gerast. Það er ekki fyrr en kirkjan fer að ná til heiðinna nágrannaríkja, eins og t.d. Grikklands og Ítalíu, að þetta vandamál kemur fram af fullum þunga og á því þarf að taka.
Saurlifnaður er margoft nefndur í Nýja testamentinu, einkum í bréfunum svokölluðu, og við honum varað. Hugtakið saurlifnaður í N.t. er eins konar samheiti yfir hinar ýmsu kynferðislegu syndir og kynvilla því ekki ávallt nefnd sérstaklega þegar þessi mál eru þar til umfjöllunar. Þó er hún stundum nefnd, eða henni lýst sérstaklega, sbr. eftirtalda staði:
Rómverjabréfið 1:26-27:
“Þess vegna (vegna þess að þeir sneru bakinu við Guði -innskot höf.) hefur Guð ofurselt þá svívirðilegum girndum. Bæði hafa konur breytt eðlilegum mökum í óeðlileg, og eins hafa líka karlar hætt eðlilegum mökum við konur og brunnið í losta hver til annars, karlmenn frömdu skömm með karlmönnum og tóku út á sjálfum sér makleg málagjöld villu sinnar.” Gríska orðið sem hér er þýtt ´eðlilegt´ er ´fysiken´ og merkir ´upprunalegt eðli´ hvað varðar kynlífið. Þetta eðli spilltist að nokkru í syndafallinu. Hér táknar orðið eðli eða eðlilega skipan í náttúrunni -skikkan skaparans- andstætt því sem er afbakað eða gegn réttu eðli.
1. Korintubréf 6:9: “Vitið þér ekki að ranglátir munu ekki Guðs ríki erfa? Villist ekki! Hvorki munu saurlífismenn né skurðgoðadýrkendur, hórkarlar né kynvillingar þjófar né ásælnir, drykkjumenn , lastmálir né ræningjar Guðs ríki erfa.” Í gríska frumtextanum eru tvö orð sem í biblíuþýðingunni frá 1981 eru ranglega þýdd með einu, þ.e.orðinu ´kynvillingar´. Hið fyrra þessara grísku orða er: ´malakoi´ og þýðir ´karlar sem eru veiklundaðir og láta undan þrýstingi eða freistingu til að leggjast með öðrum karlmanni´. Það orð var þýtt ´mannbleyður´ í biblíuþýðingunni sem kom út snemma á þessari öld og var í notkun allt þar til útgáfan frá 1981 kom fram. Síðara orðið er ´arsenokoites´. Það er samsett úr orðunum ´arsen´ þýðir ´sterkar kynhvatir´, og ´koite´ sem merkir ´rúm´. Merking orðsins ´arsenokoites´ er ´þeir sem eru leiðandi aðilar við samfarir´. Það orð var þýtt ´mannhórar´ í gömlu þýðingunni, sem fyrr var nefnd. Bæði þessi orð, ´malakoi´og ´arsenokoites´ tákna því í þessum texta samkynhneigða karlmenn, hvort sem þeir eru leiðandi í samræðinu eða láta leiða sig.
1. Tímóteusarbréf 1:8-10: “Við vitum að lögmálið er gott, noti maðurinn það réttilega og viti að það er ekki ætlað réttlátum, heldur lögleysingjum og þverbrotnum... ....frillulífismönnum, mannhórum, mannaþjófum, lygurum... ...og hvað sem það er nú annað sem gagnstætt er hinni heilnæmu kenningu.” Hér er gríska orðið ´arsenokoitais´ (sem kom fyrir í 1. Kor.6:9) þýtt ´mannhórum´.
Ég hef ekki hugsað mér að fjalla ítarlegar um þessa einstöku ritningarstaði hér, enda þeir ótvíræðir og þarfnast tæpast frekari skýringar. Þeir sem hafa tilhneigingu til að afsaka eða aðhyllast kynlíf samkynhneigðra munu eflaust gera tilraun til að snúa út úr réttri merkingu hinna grísku orða í frumtextanum sem hér eru nefnd. Með því eru þeir aðeins að sýna fram á miður góð vinnubrögð og falsa merkingu textans.
Andmæli og viðvaranir gegn kynlífi samkynhneigðra koma einnig fram í öðrum ritum fornkirkjunnar (öðrum en N.t.). Þar má til nefna ritið Didache, sem talið er vera frá síðari hluta 1. aldar eða fyrri hluta 2. aldar. Það rit er mjög mikilvæg heimild um starfshætti og viðhorf kristinna safnaða í fornkirkjunni. Þar er sérstaklega varað við því að ungir drengir séu tældir til kynvillu.
Ég endurtek því: Þessi viðhorf, að samlíf tveggja einstaklinga af sama kyni, séu röng og beri að forðast, hefur tvímælalaust verið skoðun kristinnar kirkju frá upphafi. Það er ótvírætt. Frávik frá þessari skoðun meðal sumra kristinna safnaða eða presta og/eða guðfræðinga nú á dögum er grundvallar stefnubreyting frá viðteknum kristnum skoðunum frá upphafi, og er að mestu leyti vegna þrýstings frá samtökum samkynhneigðra sem sætta sig ekki við að vera taldir óeðlilegir og iðka saurlifnað.
Vitaskuld er ástæða fyrir kristna kirkju til að fjalla um samkynhneigð eins og önnur siðferðileg mál, en kristnir menn mega aldrei gleyma því að þeir eiga að vera bundnir trúnaði við heilagt orð Guðs eins og það er að finna í Biblíunni, ekki síst vígðir kennimenn sem skuldbinda sig við vígsluna að vera “sannleikanum trúir í kærleika”. Það að ræða siðferðiskenningar Heilagrar ritningar (og þá er vitaskuld fyrst og fremst átt við boðorðin tíu, kenningu Jesú og postula hans) út frá heimspeki eða síbreytilegum viðhorfum fjölhyggjuþjóðfélagsins með það í huga að breyta þeim (kenningum Biblíunnar), eru svik við Guð sem gaf okkur sitt heilaga orð.
“Já, en ég er bara svona!”
Kristnir menn þurfa vissulega að hafa skilning á því að sumir hafa kynhvatir sem beinast að sama kyni og viðkomandi. Samkynhneigðir segja margir að þeir geti ekki svo auðveldlega losnað frá þessum hvötum sínum, (en mörg dæmi eru þó um að það hafi gerst). Af þeim sökum þurfa þeir því að halda þeim í skefjum, rétt eins og gagnkynhneigðir þurfa að hafa hemil á sínum kynhvötum til þess að leiðast ekki til saurlifnaðar eða hjúskaparbrota. Að því leyti erum við öll á sama báti. Sá eða sú sem er maka sínum ótrúr/ótrú, eða sá sem iðkar lauslæti, er ekkert betur staddur frammi fyrir Guði en samkynhneigður saurlífismaður, hvort sem er hommi eða lesbía. Það er skylda og ábyrgð kristinna manna að vara við hvers konar saurlifnaði, hvort sem er hjá gagnkynhneigðum, tvíkynhneigðum eða samkynhneigðum. Okkur ber öllum að lifa Guði þóknanlegu lífi og láta ekki losta leiða okkur í glötun, því að Guð fer ekki í manngreinarálit og mun dæma forherðingu og synd hverju nafni sem hún nefnist.
Hvatning til kristinna safnaða á Íslandi
Kristin trúsystkin, víkjum ekki frá þeim grundvallar siðferðiskenningum um þessi efni sem Jesús Kristur og kirkja hans hafði í upphafi og hafa síðan verið megin viðmiðun hennar allt fram til þessa dags. Vörum þá sem eru samkynhneigðir við því að ganga eftir girndum sínum og lifa saurlifnaði, rétt eins og við vörum sjálf okkur og hvert annað við saurlifnaði og því að lifa í girnd. Höldum hjúskap karls og konu í heiðri og verum þannig trú þeirri skikkan og tilhögun skaparans sem hann setti þessum hlutum í upphafi. Bregðumst ekki hvert öðru, heldur styðjum hvert annað til sómasamlegs lífernis í hreinleika og heiðri. Uppvaxandi kynslóð þarfnast góðrar fyrirmyndar okkar hinna eldri. Stöndum því vörð um unga drengi og stúlkur, að enginn dragi þau, viðkvæmar sálir, á tálar og leiði til samkynhneigðar og/eða saurlifnaðar hverju nafni sem hann nefnist. Að margra mati eru fóstureyðingalögin sem við höfum nú, stórt skref aftur á bak frá kristni til heiðinna lífshátta og blettur á þjóð okkar. Nú er aftur þrýst á forystumenn þjóðarinnar og þess krafist að sambúð, og þar með líka kynlíf samkynhneigðra, verði viðurkennt sem lögmætt sambúðarform og kallað “staðfest samvist” (og þannig aðgreint frá “óvígðri sambúð” sem er sambúðarform karls og konu). Stjórnarfrumvarp þess efnis liggur nú fyrir alþingi og tekur gildi 1. júlí n.k. ef samþykkt verður. Líklegt er að þetta frumvarp verði að lögum, því miður, en við sem erum lærisveinar Jesú Krists, skulum gæta okkar að víkja ekki frá Guðs orði og viðteknum siðferðisgildum trúarinnar hvað sem hið veraldlega yfirvald gerir. Ef við gefum eftir í þessu efni, brestur mikill varnarmúr og yfir okkur mun flæða enn meira siðleysi og ringulreið en við höfum kynnst hingað til. Velferð og sálarheill margra er í húfi. Gætum okkar og förum ekki lengra en ritað er. Ef við bregðumst nú, bregðumst við ábyrgð okkar og köllum yfir okkur dóm Guðs. Það yrði mikil ógæfa!
Til guðfræðideildar og forystu þjóðkirkjunnar
Guðfræðideild Háskóla Íslands ber mikla ábyrgð í þessu sambandi. Í guðfræðideildinni er kennd siðfræði og þar er tónninn gefinn fyrir prestsefni þjóðkirkjunnar. Eftir þeim tóni hlusta auk þess margir yngri prestar sem leita leiðsagnar vegna þeirrar ringulreiðar sem nú er í siðferðisviðhorfum með þjóðinni. Því miður hefur verið svo um alllangt skeið að sumir kennara við deildina aðhyllast frjálslynd viðhorf hvað varðar tilurð og túlkun Biblíunnar og siðferðiskenninga hennar. Að mínu mati og margra annarra, leikra og lærðra, er þetta alvarlegt mál og veikir kirkjuna. Afleiðing slíks frjálslyndis gerir fólk óvisst um muninn á réttu og röngu. “Gefi lúðurinn óskilmerkilegt hljóð, hver býr sig þá til bardaga” segir Páll postuli. Eins er í þessu efni.
Siðfræðikennslu í guðfræðideild H.Í. má líkja við það að koma inn í kjörbúð -og hér tala ég af reynslu. Þar er stillt upp hinum ýmsu siðferðilegu valkostum, og síðan er ætlast til þess að stúdentarnir velji það sem þeim líkar best, án þess að kennarinn mæli með einu frekar en öðru. Hann veltir mörgum spurningum upp, en forðast leiðandi svör. Er það þannig sem á að kenna prestsefnum siðfræði, þeim sem síðar eiga að vísa safnaðarfólkinu veginn og vera því góð fyrirmynd? Þessi vinnubrögð verða ekki afsökuð með því að segja að guðfræðideildin sé akademísk rannsóknarstofnun. Það er hún vissulega, en hún er þó í reynd miklu fremur prestaskóli þjóðkirkjunnar og ber ábyrgð samkvæmt því. Þessu verður ekki á móti mælt. Guðfræðideildin gefur nemendum tóninn, hvort sem hann er falskur eða hreinn.
Nú er starfandi nefnd á vegum þjóðkirkjunnar sem, eftir því sem mér skilst, er að vinna að stefnumótun kirkjunnar hvað varðar samkynhneigð. Það verður spennandi að sjá hvort sú nefnd mun lýsa yfir velþóknun á “skráðri samvist” (en svo á “hjónaband” samkynhneigðra að kallast ) og þar með beint eða óbeint mæla með saurlifnaði innan kirkjunnar. Mér er spurn: Á hið rótgróna og viðtekna kristna viðhorf í þessu álitamáli samtímans, málsvara í þeirri nefnd, eða er hún eingöngu skipuð fylgismönnum svokallaðs “frjálslyndis”? Ef svo er, hvar er þá lýðræðið og réttlætið í þjóðkirkjunni? Eða eru engir sem hafa kjark til að mótmæla þessari vitleysu? Hvað um prestana sem á vígsludeginum hétu því, eftir að hafa heyrt alvarlega brýningu biskups, “að predika Guðs orð hreint og ómengað, eins og það er að finna í hinum spámannlegu og postullegu ritum og samkvæmt vitnisburði vorrar evangelisk-lúthersku kirkju í játningum hennar...”? Svo virðist því miður sem sumir prestar og kennimenn álíti sig ekki bundna af þessu heiti sem þeir gáfu frammi fyrir Guði í votta viðurvist. Reyndar eru ekki allir sem kenna við Guðfræðideildina vígðir menn, kannski er það þess vegna sem þeir telja sig ekki bundna trúnaði við Guðs orð, en eru tilbúnir til að slá af ef þurfa þykir.
Eru leiðandi menn í þjóðkirkjunni virkilega orðnir svo blindaðir af áróðri hins harðsnúna hóps 120 homma og lesbía, sem kallar sig Samtökin 78, að þeir hafa ekki einurð í sér og kjark til að standa vörð um það atriði kristinnar siðfræði að kynlíf tveggja einstaklinga af sama kyni sé brot á boðum Guðs og þar með synd? Víða í Biblíunni er varað við því að víkja frá orði Guðs eða bæta við það eigin kenningum. Sú viðvörun er svo sannarlega tímabær um þessar mundir.
Jeremía spámaður sagði: “Nemið staðar við vegina og litist um og spyrjið um gömlu göturnar, hver sé hamingjuleiðin, og farið hana svo að þér finnið sálum yðar hvíld.” (Jer.6:16). Þeir sem ávarpaðir voru vildu ekki fara þá leið. En hvað með okkur?
Hvatning til samkynhneigðra
Þið eruð eins og annað fólk, elskuð af Guði og kölluð til að frelsast og erfa Guðs ríki. Þar fer Guð ekki í manngreinarálit, því að öll höfum við syndgað og skortir Guðs dýrð. En þó svo þið fram að þessu hafið ekki getað breytt kynhneigð ykkar til þess sem eðlilegt telst, þá þurfið þið ekki að upplifa ykkur útskúfuð frá Guði. Guð gaf son sinn Jesú til að leita að hinu týnda og frelsa það. Drottinn vill gefa ykkur styrk til að komast út úr þessu lífsmynstri og veita ykkur lausn. Hann vill styrkja ykkur til að lifa hreinu og sómasamlegu lífi. Ég tel víst að kristnir söfnuðir muni taka vel á móti ykkur ef þetta er viðhorf ykkar og ásetningur. En samkynhneigðir sem vilja koma inn í kristna söfnuði til þess að lifa trúarlífi og fá jafnframt viðurkenningu á samkynhneigðu kynlífi sínu, fara rangt að. Það er einfaldlega ekki rétt af samkynhneigðum sem vilja lifa út kynhneigð sína hver með öðrum að þvinga kristna kirkju til að falla frá viðteknum siðferðiskenningum sínum. Með því er verið að beita þá þvingunum sem vilja vera kristnir og starfa í kirkjunni og fylgja kenningum Heilagrar ritningar. Þetta kann að hljóma sem hörð kenning, en hér verðum við að lúta vilja skaparans, þótt tíðarandinn segi annað.
Í okkar þjóðfélagi hafa bæði hommar og lesbíur frelsi til að haga kynlífi sínu eins og þau sjálf kjósa, svo framarlega sem það varðar ekki við lög landsins. Kristin kirkja leggur heldur ekki hömlur á þá sem kjósa að lifa lífi sínu á annan hátt en kristin siðfræði kennir. En hvernig sem við lifum, þá skulum við ekki gleyma því, að við erum öll ábyrg frammi fyrir Guði, skapara okkar. Hann hefur sett lífi okkar og framferði ákveðnar reglur sem eru til þess að vernda okkur og stuðla að heilbrigðu mannlífi. Þeir sem vilja ekki semja sig að þeim reglum og velja að lifa á annan hátt, gera það þá á eigin ábyrgð, en þeir skyldu minnast þess að þeir taka mikla áhættu.
Kærleikurinn fjarlægir ekki allar hömlur. Góður uppalandi segir ekki við barnið sitt:” Gerðu bara það sem þú vilt!” Nei, slíkt væri alvarlegt ábyrgðarleysi. Sá sem elskar setur mörk sem ætlað er að vernda og forða frá tjóni. Þannig er Guð gagnvart okkur. Boðorð hans er ekki til að hindra okkur í því að njóta lífsins, heldur til að benda okkur að hvar mörkin eru, mörkin sem skilja milli gæfu og ógæfu.
